"Jaurlaritzak, ikaslegoari nahitaezko ikastaldiak bukatzerakoan bi hizkuntza ofizialak erabiltzeko adina ezagutuko ditueneko segurantza emateko xedezko neurriak hartu eta euskeragiroa bermatuko du, barne nahiz kanpo-ekintzapideetan eta arduralaritzako ihardun eta agirietan euskara agizko adierazpide eginez"

Ildo beretik, 1983ko abuztuaren 1eko Aginduak, bere 12. atalean zera dio:

"Hezkuntza eta Kultura Sailak beharrezko neurriak hartuko ditu euskararen erabilera eskolagiroan bermatzeko, klase barruan nahiz klasez kanpoko ekintzetan ohizko adierazpide bihurtuz".

Lege hauek oinarritzat hartuz eta Euskal Autonomia Erkidegoko ikasle askok, eskolan euskara ikasi arren, eskolaz kanpo giro euskalduna ezagutzeko eta bizitzeko aukerarik ez zutela ikusirik, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailak Euskal Girotze Barnetegiak eratzea erabaki zuen 1985eko ekainaren 17ko Aginduz (19ko EHAA).

Esperientzia hori 1985-86 ikasturtean gauzatu zen, lehen aldiz, Eubako Euskal Girotze Barnetegian; 1991ko ekainaren 28ko Aginduaren bidez (91ko uztailaren 18ko EHAA) barnetegi hau gaur egungo kokagunean, Plentzian, finkatu zen. Lehen barnetegi honen emaitza onak ikusiz, bigarren esperientzia bat egiteko erabakia hartu zen 1988an, 1988-89 ikasturtean Gazteluko Euskal Girotze Barnetegia martxan jarri zelarik. 90-91 ikasturterako ireki zen Alkizakoa, Euskal Girotze Barnetegiak arautu, finkatu eta oinegitura sendoago batez hornituz.

Sendotze horren seinale dira, besteak beste, maiatzaren 29ko 147/1990 Dekretua, barnetegien sorrera eta ihardute-modua arautzen duena, 1990eko ekainaren 19ko Agindua, Euskal Girotze Barnetegiak sortu eta beraien langile-osakera zehazten duena eta azkenik, urte eta egun bereko Agindua, Euskal Girotze Barnetegietako lanpostuak betetzeko merezimendu-lehiaketarako deia egiten duena. 1991-92 ikasturterako laugarren barnetegia ireki zuen Sailak Elgoibarren, 1991ko ekainaren 11ko Aginduaren bidez (19ko EHAA). 1996ko maiatzaren 14ko Aginduaren bidez (uztailaren 30eko EHAA) sortu zen bosgarren barnetegia, Seguran. 1996-97 ikasturtean hasi zen lanean. 1999-2000 ikasturterako, Espejoko Euskal Girotze Barnetegia sortu da, orain arte Gaztelukoak izan dituen eginkizunak bere gain hartuz.

Barnetegi hauen helburu nagusia etxeko eta kaleko erdal giroan bizi diren haurrei euskal giro aberats bat ezagutzeko eta, are gehiago, bertan euskaraz bizitzeko aukera eskaintzea da, honela beraien euskara ikasteko prozesuari bultzada eragingarria emanez. Batez ere, zera lortu nahi da: euskaraz lehen pausoak ematen ari diren ikasleei, hizketan askatu ezin hori gaindiaraztea, euskaraz komunikatzeko gai direla konturaraziz beren buruekiko segurtasuna eta konfidantza sortzea eta hitz etorria indartzea. Beraz, barnetegien xede nagusia ikasleen hizkuntza gaitasuna indartzeko ekintzak burutzea da.

Ekintza guztiok garaiz prestatu eta jakinarazten zaizkie bertara joan behar dutenei. Etxe hauetan bost eguneko egonaldiak egiten dituzte; beti ere ikasgela osoak, bere irakaslearekin. Barnetegi hauen antolamendua kurtso garairako da, aurreko ikasturte amaieran finkatutako egutegiaren arabera bertaratzen diren ikasgelak aldatuz.